LifeDesign of overgave?

Peter Krijger

Peter Krijger

Oprichter, directeur en docent Atma Instituut.

Er is altijd een spanningsveld tussen het zelf vormgeven van je leven en meegaan met de stroom. Hoe verhouden deze zich tot elkaar?

Mijn boek LifeDesign heb ik in 2006 geschreven. In die tijd kreeg ik er veel feedback op. Gelukkig waren de reacties voornamelijk positief. Maar ik kan mij ook kritiek herinneren. Bijvoorbeeld tijdens een discussie met Anna (student) in de Atma tuin:

‘Ik heb je boek LifeDesign gelezen,’ zei Anna, ‘maar ik ben het niet eens met jouw concept van lifedesign.’
‘Vertel eens, waar ben je het niet mee eens?’
‘We moeten het idee loslaten dat we ons leven kunnen vormgeven. Dat is alleen maar een controlemechanisme.’
‘Wat bedoel je daar precies mee?’ vroeg ik.
‘We moeten de controle juist loslaten. En een houding ontwikkelen van overgave aan de stroom van het leven. Alleen dan worden we gelukkig.’
‘Maar volgens de positieve psychologie worden mensen juist gelukkiger als ze de regie in eigen hand nemen.’
Anna strekte haar rug en zei: ’Alle grote spirituele tradities vinden dat wij ons juist moeten overgeven aan het universum.’
‘Klopt, zei ik.
‘Die tradities zijn al duizenden jaren oud. Daar kan een jonge wetenschap als de positieve psychologie niet tegenop.’
‘Maar de positieve psychologie is voor een deel juist gebaseerd op die oude tradities. En die hebben ze gecombineerd met de hedendaagse psychologie.’
‘Dat kan wel zijn,’ zei Anna, ‘maar ik zie in mijn eigen leven juist dat het beter is om je over te geven aan de stroom van het leven. Dat geeft veel meer innerlijke rust.’
‘Ik ben het met je eens dat overgave aan het leven rust geeft, maar aan de andere kant geeft het ook rust als je je leven goed organiseert, toch?’
‘In mijn leven,’ zei Anna, ‘is er juist meer rust als ik de controle loslaat en niets organiseer. Jullie zeggen toch ook dat stress vooral komt door te veel controle?’
‘Ik ben het met je eens dat te veel controle tot stress leidt. Je moet ook niet alles willen vastleggen tot in de kleinste details. Maar een planning van je leven in grote lijnen geeft rust.’
‘Ik heb het geprobeerd,’ zei Anna, ‘want dat was een van jullie studieopdrachten. Maar dat leidde helemaal niet tot minder stress. Ik ging juist veel te krampachtig leven. Toen ik mij weer overgaf, ging alles beter.’
‘Dan zou je je eens kunnen afvragen waar die krampachtigheid door wordt veroorzaakt? Ik ken namelijk ook veel mensen die helemaal niet krampachtig worden als ze hun leven goed organiseren.’
Anna dacht even na, maar gaf niet meteen antwoord.
 
‘Natuurlijk gebeuren er altijd dingen die je niet in de hand hebt,’ hervatte ik, ‘dat schrijf ik ook in mijn boek. We hebben ons persoonlijke lifedesign, maar er is ook een universeel lifedesign. En bovendien hebben onze familieleden en collega’s ook hun eigen behoeften. Die kunnen in strijd zijn met ons eigen lifedesign.’
‘Maar het universele lifedesign is oneindig veel groter en machtiger dan het kleine lifedesign van onszelf. Het leven wordt veel gemakkelijker als we ons aan het universum overgeven. Ik heb het zelf ervaren. Echt.’
‘Is het niet zo dat het universum wil dat we op eigen benen leren staan?’ vroeg ik haar.
‘Misschien,’ zei Anna met opgetrokken schouders.
 
‘Jij hebt kinderen, toch?’
‘Jazeker!’ zei Anna.
’Je wil toch dat je kinderen op eigen benen leren staan?
‘Absoluut!’
‘Volwassenheid betekent toch dat we zelfstandig worden en onze eigen keuzes maken?’
‘Zeker. Ik wil heel graag dat mijn kinderen zo snel mogelijk volwassen worden.’
‘Ben je het met mij eens dat het universum – of Moeder Natuur – een soort kosmische moeder is?’
‘Zo zie ik haar ook,’ zei Anna.
‘En dat wij haar kinderen zijn?’
‘Helemaal mee eens.’
‘Dan wil de universele moeder toch ook niets liever dan dat wij volwassen worden en op eigen benen leren staan? Net zoals jij dat wil van jouw kinderen?’
Anna dacht even na. ‘Dus enerzijds moeten we ons eigen lifedesign maken om volwassen te worden. En anderzijds moeten we ons overgeven aan het universum. Is dat wat je bedoelt, Peter?
‘Precies!’
‘Dus de waarheid ligt in het midden,’ concludeerde Anna.
‘Dat denk ik ook,’ en we schudden elkaar de hand.
 
Anna keek op haar horloge. ‘Het is tijd. De pauze is voorbij. Ik moet mij weer overgeven aan jullie lesplanning.’